SỰ KIỆN XƯA

Cũng như nhiều nước ở Châu Á, Đại Hàn cũng có một nền võ thuật cổ truyền dân tộc riêng với những "cách thức hay nghệ thuật chiến đấu bằng tay và chân - môn Teak Kyun". Tuy nhiên, việc du học (sang Nhật) của các thanh niên tiến bộ là một trong những con đường đưa võ Nhật (Karatedo, Aikido,...) về Đại Hàn theo huớng bổ sung, phối hợp, cải tiến để trở thành Taekwondo (ITF), Hapkido, giúp nền võ thuật Hàn quốc thêm phong phú.

1946: Trước đó, khi tướng Choi Hong Hi (một trong du học sinh từ Nhật, với căn bản võ cổ truyền Teak Kyun Hàn Quốc và Karatedo Nhật ở trình độ Nhị đẳng thời ấy) chỉ huy trung đoàn 4 BB ở tỉnh Kwang Du, đã dạy "cách thức hay nghệ thuật chiến đấu bằng tay và chân" cho các sĩ quan và binh sĩ. Việc huấn luyện, lựa chọn kỹ thuật, cải tiến kỹ thuật đã kéo dài nhiều năm bởi một người có tài tổ chức.

1955: tháng 6, sư đoàn BB số 1 của quân đội Đại Hàn rời khỏi đảo Cheju để sát nhập vào quân đoàn 2 đóng đại bản doanh tại Kang Won, một tỉnh thuộc miền Đông của nước này. Đến giưã tháng 9, quân đoàn 2 tổ chức một đại lễ kỷ niệm 4 năm thành lập quân đoàn đồng thời cũng là ngày lễ mừng sư đoàn 29 BB, mới thành lập, vưà được tròn 1 tuổi. Trong buổi lễ long trọng này sư đoàn 29 BB đảm trách chương trình biểu diễn môn quyền thuật Tang Soo Do (Đường Thủ Đạo - môn võ có gốc Thiếu lâm đời Đường, truyền từ Trung quốc sang Nhật, Hàn - ở đây dùng võ phục trắng, kimono có viền đen suốt tà và cổ áo).  

Từ đầu đến cuối cuộc biểu diễn võ thuật, tổng thống (TT) Lý Thưà Vãn say mê đứng chăm chú theo dõi. Khi võ sư Nam Tea Hee dùng tay không chặt bể một chồng ngói cao, TT Lý mới chỉ vào nắm tay của võ sư Nam mà hỏi trung tướng Choi Hong Hi đang ngồi kế bên một câu đầy vẻ kinh ngạc: “Chỉ có bàn tay trần này không thôi mà chặt bể được đống ngói cao như thế à?”; Tướng Choi đáp: “Thưa vâng!”. Lập tức TT Lý liền quay sang nói to lên cho các vị tướng lãnh khác đang chủ toạ đại lễ cùng nghe thấy: “Đó là võ thuật Teak Kyun. Tôi muốn tất cả binh sĩ trong quân đội của ta phải được tập môn võ này!”

Trước kia, trong quân đội Đại Hàn có nhiều tướng lãnh (và là võ sư) không muốn cho tướng Choi truyền bá môn võ mới của ông vaò giới binh sĩ trong đơn vị của họ. Nhưng kể từ khi TT Lý Thưà Vãn đã tuyên bố như trên rồi thì không một vị tướng nào dám cãi lệnh. Nhờ đó tướng Choi mới được dễ dàng phát triển môn võ của mình.

Công việc quan yếu đầu tiên là ông mở ra một trường dạy võ thuật, để đào tạo các võ sư huấn luyện viên. Khi bộ tư lệnh sư đoàn 29 BB dời đến Yong Dae Ri, miền Tây núi Sulrak, tướng Choi ra lịnh cho xây cất ngay một võ đường, và khởi thủy đặt cho nó cái tên là Oh Do Kwan, và trao trách nhiệm điều hành cho võ sư Nam Tae Hee.

Dù tổng thống Lý gọi tên môn võ là Teak Kyun (như tên môn võ cổ truyền của Đại Hàn), nhưng tướng Choi nhận thấy kỹ thuật của môn võ mà ông truyền dạy cho các môn sinh là hoàn toàn khác hẳn với môn Tang Soo Do (từ Nhật bản) hay Teak Kyun (cổ truyền của Đại Hàn). Vì thế ông nghĩ cần phải đặt cho môn võ thuật của mình một cái tên mới. Sau đó, ông lập ra “Hội đồng cố vấn” gồm một số nhân vật nổi tiếng và có uy tín trong các giới quần chúng lẫn chính phủ như: Phó chủ tịch Quốc Hội Cho Kyung Jae, đại tướng Lee Hyung Keun, tổng tư lệnh quân đội, và ông chủ tịch hiệp hội báo chí và truyền thông v.v...để thông báo trước về danh xưng Teakwon Do. Sau đó, tướng Choi nhờ đến các nhân vật thân cận với TT Lý như: Ông Kwak Young Joo, đổng lý văn phòng của tổng thống, ông Suh Jung Hak, chỉ huy trưởng lực lượng bảo vệ tổng thống... để quí vị này lưạ dịp giải thích cho tổng thống Lý biết cái tên của võ phái này.

Trong tiếng Triều Tiên, Tae (태, hanja 跆 đài) có nghĩa là "đá bằng chân" (tiếng Hán: "túc" là "chân"); Kwon (권, hanja 拳, quyền) nghĩa là "đấm bằng tay" ("quyền" là "nắm đấm" - tiếng Hán); và Do (도, hanja 道, đạo) có nghĩa là "con đường, nghệ thuật, cách thức" Vì vậy, Taekwondo (跆拳道) có nghĩa là "cách thức hay nghệ thuật chiến đấu bằng tay và chân". Sau khi đã được TT Lý Thừa Vãn chấp nhận danh xưng TAEKWON DO rồi, tướng Choi mới thưà lịnh TT ra chỉ thị cho các võ đường Oh Do Kwan và Chung Do Kwan phải cải danh Tang Soo, Teak Kyun, hay Kong Soo, Kwan Bub v.v...từ đây trở đi phải thống nhất danh xưng là “Taekwon Do”.

TAEKWON DO DU NHẬP VÀO V.N.

1957: Hè năm 1957, TT Lý Thưà Vãn mời TT Ngô Đình Diệm đến thăm Nam Hàn. Trong thời gian tham quan của TT Diệm có chương trình biểu diễn võ thuật Taekwon Do. Trong khi xem các võ sư trong quân đội Đại Hàn biểu diễn môn võ Taekwon Do, TT Diệm đã nói với TT Lý: “Bây giờ tôi mới hiểu được vì sao mà người lính Đại Hàn lại dũng mãnh và tôn trọng kỷ luật đến thế!”

Sau đó ít lâu, tướng Choi Duk Shin, một bạn thân của tướng Choi Hong Hi, được bổ nhiệm qua VN làm đại sứ. Nhân dịp ấy, tướng Choi Duk Shin mới đề nghị với TT Diệm nên mời một phái đoàn võ sư trong quân đội Đại Hàn sang VN biểu diễn võ thuật Taekwon Do cho các giới sĩ quan trong quân đội VNCH coi. Khi TT Diệm chuyển lời mời đến trung tướng Choi Hong Hi, thì cùng thời gian đó, tướng Choi cũng nhận được thơ mời tương tự của chánh phủ Trung Hoa Dân Quốc ở Đài Loan. Lập tức tướng Choi Hong Hi chọn một phái đoàn gồm 21 võ sư ưu tú nhất của quân đội Đại Hàn, ra lịnh cho họ phải tập dượt trong vòng 2 tuần lễ cho thuần thục chương trình biểu diễn ở Việt Nam Cộng hoà và Trung hoa Dân Quốc.  

1959: Võ sư Choi Hong Hi hướng dẫn một đoàn võ sư Taekwondo Đại Hàn (thuộc ITF: International Taekwondo Federation) sang Sài Gòn biểu diễn (trong võ phục màu trắng quen thuộc - như Karatedo, Judo) tại sân Tao Đàn - theo lời mời của tổng thống Ngô Đình Diệm. 

Minh hoạ võ phục Taekwondo (ITF)

Đây là lần đầu tiên môn võ Taekwon Do của tướng Choi Hong Hi sáng lập đã ra nước ngoài biểu diễn; do đó, VN là nước thứ nhất trên thế giới du nhập môn Taekwon Do, sau VN mới đến lượt Đài Loan.

Những cuộc biểu diễn Taekwon Do ở VN đã đạt được kết qủa lớn lao ngoài dự liệu. Trên 300.000 khán giả VN, gồm đủ các cấp chánh quyền, các hàng tướng lãnh, sĩ quan cao cấp, một số đơn vị quân đội , cùng với các giới chánh trị và báo chí VN đã có dịp dự kiến và hoan hô nhiệt liệt. Trước sự thành công lớn lao đó, TT Diệm đã hết sức vui vẻ yêu cầu phái đoàn ở lại thêm một tuần lễ nưã để đi biểu diễn thêm tại các nơi khác, khắp 4 vùng chiến thuật. Dịp này đại tướng Lê Văn Tị đã ngỏ lời khen ngợi phái đoàn không tiếc lời. Riêng TT Diệm còn công khai tuyên bố: “Thực tôi không tưởng tượng nổi cách nào mà con người lại có khả năng vận sức mạnh mẽ được đến như thế. Đó là một môn võ thuật nên thực hiện ở VN!”

Tóm lại,chuyến đi biểu diễn này của phái đoàn Choi Hong Hi đã đạt được hai mục tiêu: Thứ nhất , tướng Choi đã giới thiệu được môn võ do mình sáng lập. Thứ nhì , đến năm 1962, chính phủ Ngô Đình Diệm đã chính thức yêu cầu chánh phủ Đại Hàn gữi một phái đoàn võ sư huấn luyện viên Taekwon Do sang VN để huấn luyện cho quân đội VNCH và các giới quần chúng VN.

1962: Khoá đào tạo huấn luyện viên Taekwondo đầu tiên cho người Việt Nam được tổ chức tại trường Vũ Thuật và Thể Dục Quân Sự Thủ Đức, từ đầu tháng 12/1962 đến ngày 16/11/1963 với sự tham gia của trên 70 học viên do võ sư Nam Tae Hi (đai đen 7 đẳng) và ba võ sư 5 đẳng hướng dẫn. Trải qua 6 tháng tập luyện lớp còn lại 56 học viên và đến khi kết thúc khoá học, chỉ có 9 người đạt đai đen nhất đẳng, trong đó có võ sư Khúc Văn Bón, Nguyễn Long Vân… Theo kế hoạch, các khoá 2, 3… đào tạo huấn luyện viên tiếp tục khai giảng, nâng dần số huấn luyện viên lên đến trên 100 người.

1964: Tại Sài Gòn đã xuất hiện 5 võ đường Taekwondo là Judonam, Cộng Hòa, Lạc Long, Lê Văn Duyệt và Thủ Đức.

1966: Tổng cuộc Taekwondo Việt Nam Cộng hoà (VNCH: Miền Nam) ra mắt (tháng 2) Cũng trong năm này, Tổng cuộc đã tổ chức giải vô địch

1967: Liên đoàn Taekwondo quốc tế (ITF) mời VS Đặng Thông Phong (Aikido) đến thăm Seoul.

1968: Số người tập luyện Taekwondo ở miền Nam lên đến khoảng trăm ngàn. Chẳng những tăng nhanh về số lượng, chất lượng đào tạo cũng khá tốt.

Về nội dung quyền: ITF sử dụng hệ quyền từ Karatedo (Nhật - Shotokan), dân Mỹ gọi môn Taekwondo của thầy Choy Hong Hi là Korean Karate (hay Karate in Korean) cũng vì tính chất này; những ai tập cả Taekwondo (ITF) và Karatedo (Suzucho) trước 1975 tại Huế, Đà Nẵng đều dễ dàng nhận rõ sự giống nhau này.

Về sự độc đáo: Ở Taekwondo ITF, sự cải tiến độc đáo (từ kỹ thuật Karatedo) trong huấn luyện và thi đấu là ở kỹ thuật sử dụng đòn chân; điều này có thể thấy rất rõ qua đòn yop chagi (đòn chân tống ngang) ở Taekwondo [so với Kungfu (bàng long cước), karatedo (yoko geri)] - nhờ cách giật hông và bắn gót chân nên hiệu quả tấn công rất cao. 

Những ưu điểm từ ITF (đòn chân) được WTF kế thừa và phát triển.

Tinh thần teak (túc: chân) và won (quyền: tay) của Taekwondo Choy Hong Hy rất toàn diện, môn sinh dùng tốt cả chân và tay (tất nhiên chân được chú trọng nhiều hơn).

Về kỷ luật huấn luyện: cực kỳ nghiêm khắc, các thầy Đại Hàn đòi hỏi sự khổ luyện với tính kỷ luật tập thể hết sức nghiêm túc. Sự kiện võ sinh phạm kỷ luật bị huấn luyện viên nhắc nhở bằng cách đánh (bằng tay, chân, ma trắc) là không lạ, võ sinh phạm quy bị phạt hít đất đến xỉu là chuyện thường. Với các lớp dạy cho lính thì kỷ luật còn cao hơn (phương châm “thao trường đổ mồ hôi, chiến trường bớt đổ máu”, “kỷ luật là sức mạnh quân đội”).

Về luật thi đấu: chỉ cấm tấn công hạ bộ, cho phép môn sinh sử dụng cả tay và chân, được tấn công vào mặt (tất nhiên khuyến khích dùng đòn chân), ít dùng giáp, mũ bảo hộ; vì vậy môn sinh tiến bộ nhanh.

Yếu tố xã hội: miền Nam trước 1975 với trào lưu phim Lý Tiểu Long có các kiểu đòn chân ảo diệu là một trong những yếu tố kích thích thanh niên tập Taekwondo

1969: Đoàn Taekwondo VNCH (6 nam – 2 nữ) đã giành 7 huy chương vàng, 2 bạc, 3 đồng tại giải Vô dịch Châu Á lần thứ 1 (Hồng Kông, 26-28/9/1969), trong đó có VS Đặng Huy Đức (9 đẳng ITF) nay vẫn huấn luyện tại đại học California (USC); đến giải Vô địch Châu Á lần thứ 2 (Malaysia, 9-22/3/1981), 8 võ sĩ Taekwondo miền Nam Việt Nam chiếm 4 huy chương vàng, 3 huy chương bạc, 2 huy chương đồng và 5 cúp bạc.

1970: Môn Taekwondo phát triển trong quân đội VNCN (cùng với VoViNam - Việt Võ đạo,...)

1975: Thành lập võ đường Kinh Thương Thái Cực đạo tại Trường Đại học Minh Đức - Sài Gòn

1977: Biểu diễn giới thiệu môn võ này tại Câu lạc bộ Thể dục Thể thao Phan Đình Phùng (Quận 3 – TP. Hồ Chí Minh) đã gây được ấn tượng tốt đẹp. Từ đó, Taekwondo dần dần khôi phục với nhiều điểm tập mở ra trong thành phố.

1989: ngày 16.6, VS Kim Yong Song (thuộc WTF: Worrld Taekwondo Federation) sang thăm Việt Nam và mời Taekwondo Việt Nam nhập WTF, dự giải Taekwondo ở Seoul vào tháng 10/1989. Hội Taekwondo thành phố Hồ Chí Minh hình thành (chuyển từ ITF sang WTF), hơn 20 tỉnh, thành trên toàn quốc có phong trào tập luyện (theo kỹ thuật, luật thi đấu, võ phục,...của WTF). Chuyển sang hệ phái WTF, Taekwondo Việt Nam đón nhận một hệ thống quyền pháp mới hẵn; đặc biệt, kỹ thuật ra đòn chân từ tấn cao là đóng góp lớn lao của WTF cho võ học đông phương (công phu này chỉ có ở một số hệ phái thuộc Thiếu lâm Bắc phái, Savat - Pháp, Brazil)

Để có cái nhìn thật sâu sắc về hệ phái ITF - mời các bạn xem một clip biểu diễn của đoàn võ thuật taekwondo Cộng hòa Bắc Triều Tiên :

26-12-2008
Doãn Hà