Võ thuật Triều Tiên qua 2000 năm diễn hóa: Từ Vương quốc Kogooryo tới môn võ Taekwondo

Vùng đất sau này thống nhất lại thành nước Triều Tiên, trước kia là xứ đô hộ của Trung Hoa, mãi cho đến thế kỷ thứ nhất trước Công nguyên mới lập quốc.

Lãnh thổ Kogooryo mênh mông, bao gồm cả bán đảo Triều Tiên từ phía Bắc sông Hàn và vùng Mãn Châu thuộc Trung Quốc.

Theo khám phá của môn khảo cổ, những hình khắc trên đá còn lại đến ngày nay nói lên tinh thần chuộng võ của vua quan cũng như dân chúng.

Vương quốc Silla.

Vua Bak Hyokeose sáng lập Vương quốc Silla trước Vương quốc Kogooryo 20 năm, trong những năm đầu của triều đại, Vương quốc này quá yếu, lại bị vây hãm giữa những Vương quốc hùng mạnh nên lãnh thổ chỉ gói gọn trong vùng Kyongsan-do ngày nay, vùng Đông Nam của bán đảo Triều Tiên. Nhưng Silla không bị tiêu diệt, mà vẫn tồn tại trong một thời gian dài, 992 năm, kể từ ngày lập quốc.

Vương quốc Baekje được thành lập 18 năm sau Công nguyên và tồn tại được 642 năm, cho đến năm 660 sau Công nguyên thì vị vua thứ 31 là Uija bị liên quân Silla và Trung Quốc đánh bại.

Vương quốc Baekje là một “miền đất thánh” của võ thuật. Sách Samgook-sagi và nhiều sử liệu khác ghi rằng các vua Onjo (chết năm 28 sau Công nguyên), Biryoo (chết năm 344) và Asin (chết năm 405) rất khuyến khích luyện võ, cưỡi ngựa và bắn cung. Không phải chỉ có quan quân mà bách tính đều là nhưng chiến sĩ giỏi võ.

Sử sách còn ghi lại một bài dân ca địa phương có nhắc đến môn võ Soobyokta:

“Quyền thuật giống như dùng kiếm

Như trên đã nói, Silla là vương quốc nhỏ bé nhất, thường xuyên bị hai nước lớn là Kogooryo ở phía Bắc và Baekje ở phía Tây xâm lấn.

Một sự kiện quan trọng là Phật giáo được du nhập vào vùng đất này năm 425 sau Công nguyên. Võ thuật phát triển mạnh trong các chùa chiền.

Từ năm 500 sau Công nguyên, Vương quốc Kogooryo trở nên hùng mạnh đến nỗi Silla thấy mình khó lòng chống đỡ nổi. Vua Ching Hung (vào năm trị vì thứ 37 của mình) tập hợp toàn thể trai tráng khỏe mạnh và yêu nước trong toàn quốc lập thành một đoàn thể hùng mạnh gọi là Hwarang-Do (một loại tổ chức quân đội) để đối phó với tình hình nguy ngập của đất nước.

Đó là những chiến sĩ trẻ trung với vua, trọng danh dự và có tinh thần võ sĩ đạo, lại chuyên luyện võ nghệ để bảo vệ tổ quốc.

Ở Silla thời ấy, không còn một hệ thống tuyển lựa nhân tài nào khác để phục vụ đất nước, cho nên nhiều quan lại được chọn trong số đoàn viên Hwangrang-Do, những người có tài đức, thanh liêm qua những thử thách hàng ngày. Trình độ võ thuật, lúc bấy giờ là môn võ Soobak hay Tae Kyon (tiền thân của Tae Kwon Do), là một trong những thử thách ấy. Những chiến sĩ của Vương quốc Silla luyện tập nhiều ngành võ thuật khác ngoài môn Soobak như bắn cung, cưỡi ngựa, săn bắn … Vào kỳ lễ hội dân tộc được tổ chức hàng năm từ ngày 16 tháng 7 đến rằm tháng 8 âm lịch, họ đem tài năng ra thi thố, gây niềm hứng khởi và tự tin cho toàn dân trước thảm họa đang đe dọa đất nước.

Nhà sư Wonhyo

Ngày nay, trước cổng tam quan ngôi cổ tự Seokkooram ở kinh đô Vương quốc Silla còn lại hình khắc hai nhà sư đang múa võ, dáng điệu cường mãnh, một tay mở hình thủ đao thủ phần hạ bàn, tay kia nắm thành quyền che ngang mặt. Quốc giáo ở Silla là Phật giáo, và nhiều nhà sư nổi tiếng như Wonhyo và Uisang xuất thân từ Đoàn Hwarang-Do cho nên võ thuật sau ngày thống nhất đất nước vẫn thịnh hành cũng là lẽ thường.

Một đoạn văn cổ còn ghi lại thời ấy ở Silla có một môn võ tên là Bigaksool. Môn này dạy đá và ngoéo chân địch thủ. Có ba lối đá: đá vào chân là sơ đẳng, cao hơn đá vào vai, và đá vào búi tóc địch thủ.

 

Triều đại Koryo.

 

Wan-Keon nguyên là một người hầu cận của vua Koongye. Nhưng đến năm 918. Ông lật đổ Koongye và thiết lập triều đại Koryo.

Về sau, từ vị vua thứ 11, Moonjong cho đến vị vua thứ 18 Uijong đã trọng các quan văn và khinh các quan võ, sự phân biệt ấy đã gây nên sự chính biến do Jeong Joong cầm đầu.

Giới võ quan đã loại khỏi triều đình những quan văn hay xu nịnh và làm những chuyện mờ ám khiến vua không còn sáng suốt để trị nước. Họ tái lập được một vương quốc lành mạnh. Jeong Joong nắm trong tay nhiều quan võ rất giỏi, đặc biệt là Yi Uimin. Ông này giỏi đến nỗi đã được Uijong sủng ái, ban cho cấp bậc Đại tướng quân. Sử chép rằng vua Uijong rất thích xem đấu võ ở sân rồng. Môn võ có tên là Soobakhi.

Triều đại Koryo nhờ có một nền văn hóa Phật học rực rỡ nên được các nước làng giềng công nhận là Korea (Cao Ly, ngày nay là Triều Tiên). Korea là cách đọc trại của chữ Koryo.

Vào thế kỷ 13, sau 30 năm chiến tranh, quân Mông Cổ chiếm đóng Korea. Một thế kỷ sau (1368), đất nước mới được giải phóng.

Vào đầu triều đại này, võ thuật vẫn còn chiếm một địa vị quan trọng. Các môn võ cổ truyền, mặc dù qua bao thăng trầm tùy theo từng triều đại, cũng vẫn được truyền từ các vương quốc Kogooryo, Silla, Baekje đến triều đại Koryo và ăn sâu bén rễ vào triều Lý, là lúc các môn võ được hệ thống hóa một cách khoa học. Các vua đầu nhà Lý rất ham chuộng võ thuật, bằng chứng là năm 1790, năm thứ 14 đời vua Jeongjo, võ quan Yi Deokmoo đã lãnh vương mệnh soạn một bộ sách võ nhan đề là “Moovedobotongji”. Sách trình bày các môn tay không và binh khí. Sách viết bằng chữ Hán, vẽ hình võ sĩ mặc quần dài, ở trần đầu bịt khăn, biểu diễn những thế võ đã có tính chất dịu dàng, uyển chuyển.

Vào thời này, triều đình thường mở các kỳ thi võ. Muốn trúng tuyển làm võ quan, thí sinh phải hạ ít nhất ba thí sinh khác bằng quyền cước. Vua Taejong cũng rất thích xem các cuộc tỷ thí.

Nhưng dần dần, đất nước trải qua một thời kỳ thanh bình lâu dài, các vua về sau đâm ra chỉ chú trọng việc dùi mài kinh sử, lấy Khổng giáo làm quốc giáo. Quan văn lại nắm hết quyền hành, võ quan không có vai trò đáng kể. Việc binh chểnh mảng. Môn võ cổ truyền Tae Kyon sống thoi thóp, không thể tiến xa hơn kỹ thuật cước pháp lúc ban đầu.

Ta biết rằng môn võ Tae Kyon là môn võ cổ truyền của Triều Tiên chuyên sử dụng đòn chân. Trong thời Nhật thuộc, người Triều Tiên đã biết lợi dụng cơ hội để tiếp thu các đòn tay từ Trung Hoa và Nhật Bản truyền sang, kết hợp với đòn chân của Triều Tiên thành một môn đầy đủ với nhiều tên gọi như Tang Su (Đường thủ), Kong Su (Không thủ), Kwon Pop, Tae Su (Túc thủ).

 

Với bản lãnh võ thuật ấy, người dân Triều Tiên đã giáng trả quân Nhật nhiều đòn đau điếng, tiêu biểu là trận đánh của 700 võ sĩ yêu nước chiến đấu tay không với giặc mà sử sách còn ghi lại.

 

 

 

 

 

Môn võ mới.

Grand Master General Choi Hong Hi (1918 -- 2002)

Võ thuật lại được dịp vùng dậy, khắp nước, người Triều Tiên đua nhau luyện võ. Môn Tae Kyon càng đa dạng hơn nhờ tiếp thu thêm các đòn thế mới lạ của các môn võ nước ngoài.

 

General Choi Hong Hi the Father of Taekwon-Do

 

Ngày 22/6/1966, với sự đồng ý của 9 quốc gia, Liên đoàn Tae Kwon Do Quốc tế (Inter-national Tae Kwon Do Federation – viết tắt là ITF) được thành lập do võ sư Choi Hong Hi làm Chủ tịch.

Sáu năm sau ngày ra đời, cuối 1972, Liên đoàn ITF đã đạt được 50 quốc gia hội viên. Từ năm 1974, cứ 3 năm 1 lần, ITF tổ chức một kỳ tranh giải vô địch thế giới – không kể những giải vô địch quốc gia và quốc tế khác.

Năm 1972, Liên đoàn ITF dời từ Nam Triều Tiên qua Canada. Hiện nay, ITF đóng trụ sở tại Áo (Austria) có 93 nước hội viên.

Un Young Kim

Năm 1973, Liên đoàn Tae Kwon Do Thế giới (World Tae Kwon Do Federation – viết tắt là WTF) được thành lập, trụ sở đáng tại Seoul, Nam Triều Tiên do võ sư Un Young Kim là Chủ tịch.

Năm 1954, đệ Nhị thế chiến kết thúc với chiến thắng của phe Đồng Minh, Triều Tiên được giải phóng. Các thanh niên du học nước ngoài trở về mang theo bản thân họ những trình độ võ công mà họ tiếp thu được từ khắp các nước Á đông.

 

Thời Nhật thuộc.

Vào cuối thế kỷ 19, cuộc tranh giành ảnh hưởng giữa Trung Quốc và Nhật Bản đưa đến kết cục là Triều Tiên bị ách đô hộ của Nhật Bản năm 1907.

Năm 1910, Triều Tiên – Nhật Bản lâm chiến. Triều Lý suy yếu nên chẳng mấy chốc rơi vào tay người Nhật.

Dân Triều Tiên bị nghiêm cấm tập luyện các môn võ cổ truyền. Người Nhật manh tâm xóa bỏ mọi dấu tích dân tộc của người dân bị trị, đồng thời cũng là một phương cách thực tế, không muốn người dân Triều Tiên giỏi võ để chống lại họ.

Nhưng ách đô hộ và sự cấm đoán của kẻ thống trị đã đánh thức lòng yêu nước và lòng yêu mến thiết tha với những gì liên quan đến dân tộc. Mọi người lén lút tập võ cổ truyền. Trải qua 36 năm nô lệ, người võ sĩ đạo Triều Tiên đã sục sôi lòng quật khởi, luôn luôn tìm học và khổ luyện võ nghệ.

Triều đại nhà Lý.

Năm 1392, Đại tướng Lý sáng lập một triều đại mới: Nhà Lý lên ngôi cai trị đất nước.

 

 

Nhờ phong trào quân sự hóa thanh niên như vậy, năm 668 sau Công nguyên, Đại tướng Kim Yu-Sin, lãnh tụ Đoàn Hwarang-Do đã thống nhất toàn bộ lãnh thổ, gồm thâu cả ba vương quốc về một mối.

Đại tướng Chok dạy võ làm thuật chiến đấu

Nếu ta lơ là một thế võ của đôi tay

Ta sẽ bị chém đầu trong nháy mắt.”

Đây là ba vương quốc hợp thành nước Triều Tiên thời cổ.

Thống nhất đất nước.

Vương quốc Baekje.

Trong những ngôi mộ cổ ở vùng kinh thành xưa của Vương quốc Kogooryo, những bích họa trình bày những thế võ nguyên thủy thời đó.

Trên tường các ngôi mộ khắc hình hai đô vật đang giao chiến, phụ nữ đang múa, hai võ sĩ thủ thế với tấn dài và thấp, bàn tay mở thành thủ đạo (sudo).

Kinh đô của Vương quốc Kogooryo ở Hwandoseong (ngày nay là Tung-kow) trong suốt thời gian 424 năm (bắt đầu từ năm 3 sau Công nguyên), rồi lại dời đô về Pyongyang (Bình Nhưỡng) năm 427.

Vương quốc Kogooryo.

Năm thứ 32 trước Công nguyên, vua Tongmyoseongwang, người sáng lập Vương quốc Kogooryo, từ miền Bắc Booyo (bây giờ thuộc Mãn Châu) đi xuống phương Nam xây dựng kinh đô ở vùng Hwanin (bây giờ là miền Bắc Mãn Châu).

27-09-2008
Doãn mạnh Hà (Theo aiki-viet.com.vn)