Chiếc huy chương vàng của Thế vận hội Olympic Bắc Kinh năm nay chỉ có giá hơn 200 USD, nhưng đằng sau đó là cả một cỗ máy in tiền cho các vận động viên cũng như các doanh nghiệp.

Chiếc huy chương vàng Olympic giá bao nhiêu?

Chiếc huy chương vàng của Thế vận hội Olympic Bắc Kinh năm nay có đường kính 70mm và độ dày 6mm. Nó cũng chứa hơn 6g vàng. Nếu nấu chảy ra thì nó có giá hơn 200USD.

Đằng sau đó là cả một cỗ máy in tiền cho các vận động viên cũng như các doanh nghiệp. (Ảnh: themoscowtimes)

Tuy nhiên, nếu một vận động viên Canada chiến thắng ở Thế vận hội Bắc Kinh 2008 thì anh ta sẽ thu về tới 20.000USD, phần thưởng của Uỷ ban Olympic Canada.

Còn đối với các vận động viên Nga, chính phủ nước này đã cam kết thưởng 100.000 euro nếu đoạt huy chương vàng. Các câu lạc bộ thể thao tư nhân còn cam kết ở mức cao hơn thế. Đặc biệt, 10 người giàu nhất nước này, bao gồm Roman Abramovich, Oleg Deripaska và Vladimir Potanin cũng đã cùng nhau lập một quỹ thưởng cho các vận động viên lên tới 14 triệu USD.

Giá trị của chiếc huy chương vàng dĩ nhiên là có thể còn nhiều hơn thế. Một trận đấu thành công có thể mang lại nhiều tiền hơn là những gì có thể nhìn thấy.

Theo một báo cáo gần đây về giá trị của những chiếc huy chương vàng của các quán quân Olympic Trung Quốc, thì Liu Xiang, quán quân chạy vượt rào 110m, có chiếc huy chương vàng giá trị nhất tính theo giá trị kinh doanh với khoảng 461 triệu Nhân dân tệ.

Bảng báo cáo được thực hiện đối với 5 nhà vô địch trong thế vận hội Olympic lần thứ 28, dựa trên thu nhập mà các quán quân thu được từ quảng cáo và giá trị sinh ra từ các quảng cáo như thế.

Tuy nhiên, giá trị của các nhà vô địch được thể hiện rất khác nhau. Chẳng hạn, Tian Liang, nhà vô địch nhảy cầu, là gương mặt quảng cáo của trên 30 thương hiệu, nhưng bạn của anh ta là Yang Jinghui lại chẳng mấy khi có một tý quảng cáo thương mại nào.

Zhang Yinin (nhà vô địch bóng bàn) và Guo Jingjing (nhà vô địch nhảy cầu) đều là thần tượng thể thao nổi tiếng của Trung Quốc nhưng giá trị chiếc huy chương của Guo (trị giá 233 triệu NDT) lại lớn hơn nhiều so với của Zhang (29 triệu NDT).

Thể dục, nhảy cầu và bóng bàn là các môn tài trợ ưa thích của các nhà tài trợ. Các nhà tài trợ luôn chỉ yêu cầu các nhà vô địch phải là bộ mặt của riêng họ.

Phần thưởng thậm chí còn lớn hơn ở cấp độ doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp đang bỏ ra gần 100 triệu USD để đánh bóng hình ảnh nhờ vào thế vận hội lần này. Đó là một "ván bài" lớn bởi việc tài trợ cho Olympic không thực sự thay đổi cảm nhận của công chúng đối với một nhãn hiệu về ngắn hạn. Còn về dài hạn thì điều đó là có thể nếu một công ty gắn bó với Olympic và có thêm một chút may mắn.

"Nhận thức không thể nhanh chóng thay đổi được," ông Andrew Grenville, Trưởng ban nghiên cứu thị trường của Trung tâm Nghiên cứu Angus Reid Strategies có trụ sở tại Toronto cho biết.

"Hầu hết danh tiếng và hình ảnh của các công ty được xây dựng một cách từ từ và rất lâu bị xói mòn. Điều này là tốt bởi vì khi có một cuộc khủng hoảng, bạn có thể hồi phục nếu bạn giải quyết được vấn đề một cách tốt đẹp, hoặc là mọi người sẽ lãng quên, sự thật là như thế".

Tài trợ cho Olympic không phải là một cách nhanh chóng để xây dựng danh tiếng. Một nhà tài trợ càng nhân từ bác ái thì họ càng tạo ra được tiếng vang đối với công chúng.

Tài trợ tiền cho thế vận hội hoặc tài trợ cho các vận động viên được coi là tốt hơn một chút so với việc trát đầy tên tuổi công ty lên các tấm vé thể thao chuyên nghiệp.

Một việc làm gì đó có tính chất cộng đồng như tài trợ cho các tổ chức giáo dục, nhân đạo, sức khoẻ… sẽ dẫn đến sự nhận thức về khả năng lãnh đạo và tính công dân mạnh mẽ hơn - công cụ dự báo chắc chắn về việc liệu người tiêu dùng có tuyên truyền về một công ty cho những người khác không.

Thực tế thì tài trợ cho giáo dục có sức mạnh gấp 3 lần so với Olympic trong khía cạnh đó. Đó là theo chỉ số tài trợ và danh tiếng công ty, một cuộc điều tra hàng tuần được thực hiện bởi Angus Reid Strategies. Chỉ số này theo dõi nhận thức về hơn 200 công ty.

Tuy nhiên, hàng năm, hàng tỷ USD đã được dành cho việc tài trợ thể thao vì danh giá quốc gia và dân tộc. Theo một nghiên cứu của IEG (một tổ chức hàng đầu trong lĩnh vực tư vấn tài trợ, có trụ sở tại Chicago), trong năm nay, các doanh nghiệp trên khắp thế giới sẽ chi 43,5 tỷ USD để tài trợ các sự kiện thể thao, tăng 14,8% so với năm ngoái. Và 69% trong tổng số tiền được chi tiêu ở Bắc Mỹ sẽ được sử dụng vào lĩnh vực thể thao.

Dịp Olympic Bắc Kinh lần này, hãng Manulife đã ký hợp đồng là nhà tài trợ toàn cầu, cũng giống như Lenovo, Visa, Coca-Cola và một số hãng khác nữa. Trong khi đó, các công ty của Canada như Bell, HBC và RBC là các nhà tài trợ cho các vận động viên Canada.

Nhìn vào Thế vận hội Olympic mùa đông tại Vancouver 2010 sẽ thấy rằng có nhiều hơn các công ty của Canada đang xếp hàng để trở thành các nhà tài trợ, hỗ trợ và nhà cung cấp cho Olympic. Molson là nhà cung cấp bia chính thức cho thế vận hội. Weston Bakeries sẽ cung cấp bánh mì và các loại bánh. Epcor sẽ là nhà cung cấp nước chính thức. Những hợp đồng như thế có thể mang lại 3 triệu đến 15 triệu USD, trong khi các hợp đồng tài trợ cao hơn dễ dàng đạt được hàng chục triệu USD.

Đo được mức thu lời thật là khó. Nói chung, một công ty càng được nhiều người biết đến về hoạt động tài trợ thì càng được xem là công ty có tính cộng đồng cao và là một công ty tốt.

Thật không may, hầu hết các công ty ở Canada hiện không được biết đến thông qua các hình thức tài trợ cho dù nhiều trong số đó đã có tham gia vào hoạt động này.

Loblaws, Samsung, Suncor, HSBC - tất cả đều là những tên tuổi lớn, nhưng có ít hơn 1 trong 10 doanh nghiệp Canada nhận thức được rằng các công ty này đang tham gia tích cực vào các hoạt động cộng đồng.

Công chúng hầu hết chỉ coi Olympic là một sự kiện thể thao chuyên nghiệp, chứ không phải là tác nhân giúp thay đổi mạnh mẽ nhiều vấn đề. Trong khi hầu hết các vận động viên không được lợi về mặt tài chính (ở Canada, khoảng 70% các vận động viên sống dưới mức chuẩn nghèo), chỉ có một số lượng nhỏ các siêu sao đạt được các hợp đồng sinh lời trước và sau thế vận hội.

"Điều này đã làm thay đổi nhận thức của chúng tôi về quan điểm cho rằng thế vận hội là một cơ hội kinh doanh tốt," ông Paul Klein, người sáng lập ra Impakt Corp., một công ty tư vấn về trách nhiệm doanh nghiệp và các chương trình đầu tư công đồng, có trụ sở tại Toronto cho biết. "Nhận thức này được hình thành từ các chương trình tài trợ cho Olympic".

Nói như vậy không có nghĩa là các kỳ Olympic không đáng để tài trợ, mà chỉ muốn đề cập tới vấn đề doanh nghiệp phải xác định rõ những giá trị vô hình (từ việc tài trợ) sẽ giúp gì cho họ.

"Olympic là một sự kiện quan trọng giúp các doanh nghiệp nâng cao thương hiệu, uy tín của mình. Và bên cạnh đó, còn có rất nhiều cơ hội và lợi ích khác", ông Grenville nói.

Nếu Nike tài trợ cho một vận động viên nào đó, tập đoàn này trông đợi sức cuốn hút của vận động viên đó sẽ khiến người xem phải ra ngoài và mua giày của hãng này. Đó là giá trị của sự tài trợ. Tuy nhiên, để biến việc nhận ra một cái tên thành việc yêu mến một cái tên cần phải có thời gian và không có một sự đảm bảo chắc chắn nào cả.

"Đó là một quá trình lâu dài," Vimal Kotecha, Giám đốc Công ty định giá doanh nghiệp LECG Canada Ltd. ở Toronto nói. "Nếu tôi đi mua một cái máy tính thì tôi sẽ nghĩ về ai nhỉ? Có thể lúc đó Lenovo là một trong 3 sự lựa chọn đầu tiên bởi vì bạn đã nhìn thấy thương hiệu này quá nhiều lần và nó liên quan đến một vận động viên rất nổi tiếng nào đó".

Đây là lý do khiến các công ty cần phải tài trợ cho Olympic trong nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ. Điều này cũng sẽ khiến cho quyết định của Lenovo thôi không là nhà tài trợ trong các năm sau trở nên thật lạ kỳ.

Bất kỳ ai cũng có thể thấy một công ty lớn được sở hữu phần lớn bởi chính phủ Trung Quốc tham gia vào Thế vận hội Bắc Kinh 2008. Và Lenovo, một công ty đã mua lại hãng máy tính cá nhân của IBM năm 2005 với giá 1,25 tỷ USD bằng cả tiền mặt và cổ phiếu, vẫn không có được một sự biết đến như một thương hiệu lớn bên ngoài đất nước Trung Quốc.

"Sự tài trợ là một kỹ thuật giới thiệu thương hiệu hiệu quả tới đông đảo công chúng trên thế giới," Bob Page, người đảm nhiệm các hoạt động tài trợ của Lenovo nói. "Đến lúc Thế vận hội kết thúc, chúng tôi sẽ đạt được thành công đối với mục tiêu cụ thể đó".

Ông Page cho biết chiến dịch tài trợ lần này cũng tạo cho Lenovo cơ hội để thể hiện chất lượng của các sản phẩm của mình. Lenovo hiện đang cung cấp công nghệ về máy tính cá nhân và máy chủ cho Thế vận hội Bắc Kinh - một trong các sự kiện thể thao lớn nhất từ trước đến nay. Lenovo cũng tạo ra một chương trình blog có tên "Tiếng nói của Thế vận hội mùa hè", cho phép các vận động viên ghi lại những hoạt động của mình tại Olympic và thiết lập các phòng đợi qua Internet hợp lệ.

"Thông điệp cơ bản của chúng tôi là nếu Lenovo có thể làm điều này cho Olympic, thì hãy tưởng tượng những gì Lenovo có thể làm cho các bạn, và hãy tưởng tượng những gì Lenovo có thể làm cho công ty của bạn," ông Page nói. "Về cơ bản, đây là cơ hội giới thiệu sản phẩm hoàn hảo".

Bên cạnh việc cung cấp công nghệ, Lenovo còn đang tài trợ cho 14 vận động viên trên khắp thế giới, cũng như tài trợ cho các vị khách mời của Trung Quốc và quốc tế đến xem Thế vận hội và học hỏi về kinh doanh ở Trung Quốc.

"Nó có ý nghĩa nhiều hơn so với việc gắn kết tên tuổi và thương hiệu với sự kiện này," ông Page nói. "Đó cũng là lý do khiến Lenovo tham gia tích cực vào việc tổ chức sự kiện thể thao này".

Lenovo sẽ vẫn tài trợ đội NBA và đội Williams trong cuộc đua xe công thức 1, nhưng đó là để xây dựng thương hiệu về mặt khu vực. Còn Olympic là một sân chơi toàn cầu. Ông Page nói rằng chi phí cho Olympic đã có, nhưng chỉ số của Angus Reid lại chỉ ra rằng danh tiếng của Lenovo về mặt quốc gia vẫn chưa thay đổi gì nhiều. Ông Grenville lại tỏ ra thận trọng khi cho rằng tiếng vang thực sự của việc trở thành một nhà tài trợ có lẽ sẽ không xảy ra cho đến khi diễn ra Thế vận hội hoặc sau Thế vận hội, nhưng sự thay đổi có lẽ sẽ không đến nỗi gây ngạc nhiên.

"Tiếng vang là một loại hạt giống sẽ phát triển thành danh tiếng, và nó sẽ xảy ra qua nhiều mặt trận khác nhau," ông nói. "Nó không chỉ là phương tiện thông tin, không chỉ là các cuộc tài trợ, mà nó còn là kinh nghiệm, là việc sử dụng sản phẩm. Nó là tất cả các cách thức bạn tiếp cận công chúng".

24-08-2008
Doãn Mạnh Hà (Theo vietnamnet.vn)