...Là tinh hoa của võ thuật Triều Tiên, cùng với thời gian, Taekwondo không ngừng phát triển rộng khắp các nước trên thế giới. Ngót nửa thế kỷ du nhập vào Việt Nam, Taekwondo đã thu hút hàng ngàn võ sinh tập luyện ở mọi lứa tuổi, mọi trình độ...

Taekwondo-VN xin đăng bài viết của bloger: taekwondo's blog

I. Lịch sử hình thành và phát triển Taekwondo cũng lâu đời như lịch sử loài người. Khi người Triều Tiên học biết cách bảo vệ mình thì Taekwondo cũng tự nhiên được hình thành, mọi sinh vật sống đều sẵn có bản năng tự bảo vệ mình, chí ít cũng biết tránh né để thoát khỏi sự tấn công của kẻ thù để khỏi bị tổn thương. Do yêu cầu sinh tồn, người ta không ngừng tập hợp các động tác phòng vệ cơ bản rồi hoàn thiện, nâng cao thành một thứ "vũ khí" độc đáo, mạnh mẽ để tự bảo vệ.

Tuy vậy, nhận thức về Taekwondo ngày nay so với ngày xưa có nhiều chỗ khác nhau, thời xưa Taekwondo chỉ là một bản năng tự phát với một trình độ nhất định, còn Taekwondo hình thức tuyệt vời như ngày nay phát triển theo yêu cầu của cuộc sống, tiếp nhận những ảnh hưởng mang tính qui luật của cuộc sống phức tạp, đa dạng là thước đo văn minh tiến hóa của loài người. Người ta không chỉ còn thỏa mãn với việc đơn thuần tự bảo vệ mình mà còn tăng cường sức công kích mãnh liệt, hợp nhất giữa tấn công và phòng thủ. Qua nhiều cuộc biến thiên lịch sử, tan tác qua nhiều cuộc chiến loạn nhưng Taekwondo vẫn được coi là một môn võ nên mới lưu truyền cho đến ngày nay và được coi là một di sản lịch sử văn hóa Triều Tiên.

II. Sơ lược lịch sử Taekwondo :

Triều Tiên ngay từ một thế kỉ trước Công nguyên đã bị chia làm ba nước : Chu Mông (trong phim truyền thuyết Yu Mông đang chiếu trên VTV1 vào 21g mỗi ngày ấy) là thủy tổ mở nước Cao Câu Ly ở phía Bắc vào năm 37 trước Công nguyên. Phác Hách Cư Thế dựng nước Tân La năm 57 trước Công nguyên ở Đông Nam bán đảo và Ôn Tộ dựng nước Bách Tế ở Tây Nam bán đảo năm 18 trước Công nguyên. Ba nước đứng thế chân vạc, hòa chiến liên miên suốt mấy trăm năm, cuối cùng Tân La cầu viện nhà Đường. Vua Đường phái Tô Định Phương dẫn cả chục vạn quân sang giúp Tân La đánh hạ kinh đô Tứ Tỷ, năm 660 diệt nước Bách Tế và năm 668 diệt nốt Cao Câu Ly, thống nhất Triều Tiên, do Tân La cai trị nhờ sự giúp đỡ của nhà Đường.

Năm 918, dòng họ quý tộc Triều Tiên nổi dậy chống triều định họ Phác, Vương Kiến xưng là Thái tổ Cao Ly, diệt Tân La mở ra triều đại Cao Ly của họ Vương.

Năm 1392, đô thống Tả quân Cao Ly là Lý Thành Quế phế bỏ vua, tự lên ngôi, xưng là Thái tổ Triều Tiên và là vương triều phong kiến cuối cùng trị vì ở Triều Tiên cho tới khi Nhật Bản xâm lược. Taekwondo phát triển theo giai đoạn lịch sử được giới thiệu ở các mục sau :

1. Hình thức ban đầu của Taekwondo trên tranh tường nước Cao Câu Ly :

Chu Mông thủy tổ Cao Câu Ly lập kinh đô ở Tốt Mộc, đất đai chiếm cả bán đảo Mạc Hà phía Nam sông Ngư Giang, lấy núi Bạch Đầu làm trung tâm, có khi đã mở thế lực đến giáp vùng Đông Bắc của Trung Quốc. Trong các mộ cổ của Cao Câu Ly, trên vách tường nay còn thấy nhiều tranh vẽ cảnh các võ sĩ túm vai đối phương, hai người đang giao đấu các kiểu tư thế, có cả phụ nữ múa võ. Phần lớn các tranh vẽ về Taekwondo đều ở trong các mộ ở kinh đô cũ Hoàn Đô (xây dựng năm thứ 3 sau Công nguyên và đến tận năm 427 mới dời đô sang Bình Nhưỡng) chứng tỏ thời đó Taekwondo là quốc võ của nước Cao Câu Ly.

2. Taekwondo ở Hoa Lang Đạo thuộc nước Tân La :

Tân La dựng nước sớm hơn Cao Câu Ly 20 năm (năm 57 trước Công nguyên) nhưng ban đầu không hùng mạnh và quốc thổ chỉ nằm ở Khánh Thương Đạo với thế đất bị địch bao vây bốn mặt. Tuy vậy Tân La nhỏ bé không bị khuất phục, vẫn giữ được nước và đến năm 785 còn thống nhất cả bán đảo Triều Tiên.

Tân La chia nước làm 12 "đạo" (tỉnh), trong đó nổi tiếng nhất là Hoa Lang Đạo có sân bãi lớn để tế lễ thần linh và tụ tập giới trẻ để trau dồi võ nghệ, luyện tập và để tuyển chọn người tài. Giới trẻ mặc sức vui đùa, hát múa, đấu võ...từ đó bộc lộ tài năng và đó là tiêu chuẩn để đề bạt, đặc biệt là thi đấu võ tương tự như thi đấu Taekwondo ngày nay. Cuộc vui chơi, thi đấu theo lịch sử là bắt đầu từ 16/7 và kéo dài đến tận rằm tháng tám hằng năm. Có thể xem đây là "Hội khỏe" của Triều Tiên.

Sách "Đế Vương vận ký" của Triều Tiên chép : "Ở Tân La có kiểu chơi hai người đứng đối mặt, dùng chân đá sao cho ngã đối phương". Sách còn ghi rõ hơn có 3 cách : "Đá vào chân đối phương ngã là bình thường, có kỹ thuật cao hơn thì đá vào tay, vai, người cao siêu hơn thì dùng chân đá vào đầu đối phương". Điều miêu tả đó đúng cách giải thích chữ "Taek" (Đài) trong từ điển Từ Hải : "đài" là đá/đạp, "đài địch" là đá đối phương. Ngoài ra Taekwondo cũng dùng kỹ thuật đánh bằng tay, quyền (Kwon) từ đó không chỉ lưu truyền ở Tân La mà còn được dân các nước Cao Câu Ly, Bách Tế áp dụng.

3. Võ thuật ở vương triều Bách Tế :

Năm 660, vua Đường Cao Tôn phái binh sang giúp Tân La diệt nước Bách Tế rồi 8 năm sau diệt luôn nước Cao Câu Ly. Tuy Bách Tế bị diệt nhưng vẫn bảo tồn được những thứ thuộc về văn hóa, sách vở, võ học. Bách Tế là nước yếu nhất phải dựa vào sự giúp đỡ của Nhật Bản nhưng lại hấp thụ văn hóa của Trung Quốc rồi truyền sang Nhật Bản.

Sách "Sử kí ba nước" phần Bản Kỷ Bách Tế chép : "A Tân Vương của Bách Tế cùng các vương gia rất sùng bái võ thuật. Tháng 9 năm thứ 7, A Tân Vương đệ tam tập hợp người thành thị ở Tây Đài cử hành đại hội bắn cung thi võ". Võ đây chắc hẳn là Taekwondo, họ lại diễn trò "Tiện chiến kịch" ở vùng chung quanh núi Trí Dị, người ta chia làm hai phe đấu nhau tới khi phân thắng bại. Có lẽ đây cũng là trò đấu Taekwondo tập thể.

4. Sự phát triển của Taekwondo dưới triều Lý :

Taekwondo lưu truyền cả ngàn năm qua các nước Bách Tế, Cao Câu Ly, Tân La nhưng đến triều Lý mới phát triển mạnh mẽ.

Năm thứ 14 đời Lý Chính Tổ (1790), theo lệnh vua, Lý Đức Mậu biên soạn cuốn sách : "Võ nghệ đồ phổ thông chí" là tác phẩm đại diện cho Taekwondo, nói rõ nguồn gốc phát sinh phát triển của Taekwondo cùng cách sử dụng các loại binh khí dài ngắn rất tường tận.

Thời đó muốn ra làm quan võ phải dùng Taekwondo đánh ngã từ 3 võ sĩ trở lên. Vua Lý Thái Tông thường bày tiệc trong cung thiết đãi các võ sĩ và cho đấu võ ngay trong tiệc để tăng hứng thú uống rượu. Có thể nói thời đó vua quan rất coi trọng võ nghệ, do đó môn Taekwondo đã phát triển mạnh.

Những năm Nhâm Thìn, Đinh Dậu, giặc biển Nhật Bản tiến đánh hai trạm dịch Văn Lộc, Trường Khánh, ở núi Kim Sơn có hơn 700 nghĩa binh đã chân tay không đánh nhau một mất một còn với quân Nhật, chứng tỏ trong chiến tranh Taekwondo cũng đã phát huy được oai lực của mình.

Cuối triều Lý, triều đình lại thiên về văn, lại lắm đảng phái tranh chấp nên Taekwondo ngày càng sa sút tiêu điều. Các cao thủ Taekwondo trong triều đình chán nản mượn rượu giải sầu, gây sự đánh nhau cho hả nỗi uất ức nên dần dà Taekwondo bị đẩy ra khỏi triều đình nhưng lại được dân gian tiếp nhận nồng nhiệt. Khi quân phiệt Nhật xâm lược Triều Tiên, tiêu diệt nhà Lý, cấm dân Triều Tiên dùng các loại vũ khí nhưng các võ sĩ yêu nước Triều Tiên đã chân tay không dùng võ Taekwondo đánh lại bọn thống trị Nhật Bản, đem sinh mệnh và máu hồng viết nên bài ca yêu nước hi sinh cao cả của Taekwondo Triều Tiên.

29-05-2008
taekwondo's blog